ÖSKUBUSKUR OG KOSMÓKOMUR - um Dís
Dís er 23 ára og leigir með frænku sinni í 101 Reykjavík, þar sem þær sötra saman te eða svolgra bjór og leita lífshamingjunnar. Saga hennar gerist sumarið 2000 og lýkur í ágúst (með Jóni Ágústi). Núið er mikilvægt einkenni sögunnar: hraði, talmál og snaggaralegar tengingar við nútímann keyra hana áfram. Ástin og lífið eru stóra málið í þessari bók. Karlamál Dísar og vinkvenna hennar eru stórskemmtileg og minna ævintýri þeirra að mörgu leyti á lífsvandann í dagbókum Bridget Jones. Nútímakonan er kynvera, í fallegum nærfötum og smekklega snyrt eftir fyrirmælum úr Kosmópólítan. Heitasta óskin er að vera eftirsótt, viðurkennd, falleg og greind. Borða hollt og drekka vatn, með djúpnæringu í hárinu og háreyðandi á fótleggjunum. Stundum brestur þrekið, ástarsamböndin endast stutt og vinkonurnar horfa saman á Gone with the Wind í þrítugasta sinn, úttroðnar af súkkulaði.
Í Dís er líka fjallað um kynslóðabil (-dýpi). Gaui gamli er fulltrúi elstu kynslóðarinnar sem hefur nægjusemi og trúmennsku í heiðri og lítur á hvern nýjan dag sem guðsgjöf. Foreldrar Dísar eru af 68-kynslóðinni, dorma í lazyboy á kvöldin, laus við húsnæðisáhyggjur og námslán en dúlla í garðinum eða skreppa í bústaðinn um helgar. Unga fólkið á að vera vel menntað og víðförult, flokka rusl og skokka, vera sítengt við netið, smart til fara, eiga tvo bíla, heimabíó, rainbow-ryksugu og hlutabréf. Ef þetta er ekki í höfn um þrítugt getur fólk ekki orðið hamingjusamt. Frammi fyrir þessu stendur Dís, stefnulaus og ráðvillt. „Oh, hvað það er flókið að vera ung kona, með engan kærasta, á leigumarkaðnum, í engu hagnýtu námi og í algjöru uppnámi með ilfinningarnar“ (138).
Vinahópur Dísar er stór og skrautlegur og í persónusköpuninni er daðrað við klisjurnar. Leiklistarneminn Blær er úr MH og Harpa er hallærisleg að norðan, með gleraugu. Lilja Rós er listnemi og femínistinn í hópnum, María er uppinn í lögfræði og Beggi mjúki eilífðartöffarinn. Allar eru þessar persónur hinar viðkunnanlegustu þótt ekki risti þær djúpt. Það besta við þessa bók er hvað hún er fyndin. Lýsingarnar á t.d námi Dísar í Hskólanum og vinnunni í Kaupþingi eru óborganlegar. En kaflinn sem fjallar um „Aðgerð Grease“ fer hinsvegar yfir strikið og verður klénn. Dramatískast er samband Dísar við Héðin draumaprins en það gufar síðan upp úr sögunni og engar skýringar fást. Snjallir orðaleikir og léttur húmor einkenna söguna alla, t.d. verður paraDís og þokkaDís að sæDís og: „Málhalti skiptineminn og ég, blinduð af sól, sumri og sveitastelpurómantík. Haltur leiðir blindan“ (163).
Fjölbreytt frásagnartækni setur líka svip sinn á söguna. Dís býr til lista yfir sjálfsmynd sína, semur hernaðaráætlanir um
hvernig eigi að tæla karlmann og sviðsetur neyðarleg viðtöl í Séð og heyrt. Tilsvör á ensku eru skemmtilega þýdd neðanmáls. Í sögunni er mikið vísað í dægurmenninguna:
„Ég elska lífið. Lífið er lag. Lag eftir Bo. Þó líði ár og öld, skelli ég krónu í djúkboxið því ástin spyr hvorki um stétt né stöðu. Í gegnum tárin sá ég bros og hlýju. Var ég orðin mín að nýju...?“(139).
Dís er fjörleg og fyndin skáldsaga um konur og kannski mest fyrir konur. Örvænting þeirra er íronísk og þær sleppa ekki eins vel og Öskubuska: „Nútímaævintýri eru of hröð, ég næ ekki andanum. Hvað á ég að gera? Týna skó, panta grasker og flýja land?“ (178).
Þetta er skemmtileg saga sem gott er að grípa í og hlæja yfir meðan gúrkumaskinn þornar.
Ritdómur þessi birtist í DV árið 2000