VÍÐFÖRLAR OG VELSKRIFANDI - SÝNING Í ÞJÓÐARBÓKHLÖÐU
Í þjóðarbókhlöðu stendur þessa dagana yfir sýningin VIÐ ERUM MARGAR. Það er sýning á safnkosti Kvennasögusafns Íslands, sem haldin er í tilefni af 50 ára afmæli safnsins.
Kvennasögusafn var stofnað 1. janúar 1975 á heimili fyrstu forstöðukonu þess, Önnu Sigurðardóttur, í blokkaríbúð hennar við Hjarðarhaga. Stofnun safnsins var fyrsti íslenski viðburðurinn á alþjóðlegu kvennaári Sameinuðu þjóðanna en árið 2025 hefur einnig verið útnefnt kvennaár.
Markmið Kvennasögusafns er að safna, skrá og varðveita heimildir um sögu kvenna og stuðla að rannsóknum á kvennasögu. Starfsemi safnsins byggir á þeirri sannfæringu að líf húsmóðurinnar sem sýður fisk í potti sé jafnórjúfanlegur hluti sögunnar og stjórnmálakarlsins sem stígur í pontu á Alþingi, segir á vef safnsins.
Á sýningunni er m.a. minnst tveggja velskrifandi og víðförulla kvenna sem lögðu sitt af mörkum til jafnréttisbaráttunnar.
Önnur þeirra er Rannveig Tómasdóttir (1911-2006) sem vann alla starfsævina á Hagstofunni og var að auki virk í starfi Menningar- og friðarsamtaka íslenskra kvenna (MFÍK). Hún talaði mörg tungumál og var landsþekkt sem víðförull ferðalangur og ferðabókahöfundur. Hún flakkaði um Evrópu, Mið-Ameríku og Asíu og miðlaði sögum af ferðum sínum í fyrirlestrum, útvarpserindum (frá 1955-1965) og blaðagreinum. Rannveig sendi frá sér þrjár bækur um ferðalög sín, Fjarlæg lönd og framandi þjóðir (1954), Lönd í ljósaskiptunum (1957) og Andlit Asíu (1962). Þess má geta að Andlit Asíu, var eina bókin eftir konu í útgáfu Máls og menningar af 12 bókum í tilefni 25 ára afmælis útgáfufélagsins árið 1962. Rannveig var önnur konan til að setjast í stjórn Ferðafélags Íslands (st. 1927).
Hin er Þorbjörg D. Árnadóttir (1898-1984), hjúkrunarfræðingur og rithöfundur. Hún lærði fyrst hjúkrun í Danmörku en lærði síðan og starfaði á Íslandi, í Bandaríkjunum Kanada og Noregi. Hún lauk B.Sc. og meistaraprófi í hjúkrun í Bandaríkjunum árið 1945 og var fyrsti háskólamenntaði íslenski hjúkrunarfræðingurinn. Þorbjörg fluttist til Íslands eftir síðari heimstyrjöld og sneri sér að ritstörfum. Hún skrifaði fjórar skáldsögur, eitt leikrit, fræðibók um heilsuvernd mæðra og ungbarna, fjölda bréfa og blaðagreina um hjúkrun, og ferðabókina Pílagrímsför, sem lýkur á þessum orðum:
„Í sæti mínu í flugvélinni hugsa ég til fjallafólksins, sem með sigg í lófum byggði félagsheimili sitt, öræfabóndans, sem reisti Guði sínum hús, og konunnar, sem ræktaði garðinn sinn. Og það er sem geislar smjúgi í gegnum þokumyrkrið og mér hlýnar í hjarta.“
