SKÁLD.IS

SYSTRARÍM

Systurnar Jóhanna  Álfheiður og Kristbjörg Freydís Steingrímsdætur frá Nesi í Aðaldal voru tvær af fjórum börnum hjónanna Sigríðar Péturdóttur og Steingríms Baldvinssonar, hin voru þau Pétur og Arndísi Björg. Öll systkinin voru skáldmælt og systurnar þær Arndís Björg, Kristbjörg og Jóhanna voru virkar í hagyrðingafélaginu Kveðanda. Eitt sinn orti Arndís:

Götur eru greiðar

gegnur allt í haginn

nú að lokum leiðar

liðið er á daginn.

Falla fjarkans skorður

fyllist hugur langan

hallar heiðum norður

heilsar þingeysk angan.

Í ljóðabókinni sem nú er til umfjöllunar ,,Systrarím" kemur fram að systurnar þrjár köstuðu oft á milli sín stökum og kvæðum, léku sér jafn með gamanmál og ólíka bragarhætt og gátu kveðið stundum dýrt: Arndís orti

Víst er tíðum veröld hál

vonin blíð oft reynist tál

en listasmíðuð ljóðamál

lækna kvíða og verma sál.

Það var einn vetur að systurnar Jóhanna og Kristbjörg skemmtu sér við að senda fallegar náttúrstemmingar sín á milli og kölluðu vísnabálkinn sinn ,,Systur sjá og heyra".  Hér á eftir birtum við hjá skáld nokkrar slíkar stemmur upp úr bók þeirra systra.

Kristbjörg yrkir:

Sá ég tröll á fjöllum fara

flagða trylling vakti hrylling

fram þau óðu og fótum tróðu

freðna skafla af heljar afli.

 

Éljabakkans kólguklakka

kyngjamyndir hylja tinda,

úfna þursa yfir heiðar

áfram rekur stormur frekur.

Jóhanna svarar:

Sá ég fara fagurhyrnda

fótgranna hreina kanna

beitiland um mel og móa,

mýrarsund og heiðalendur.

 

Heyrði ég þyt og hornaglamur

hrjóta steina undan fótum,

hjörðin æddi yfir landið

ólm með fnæs og nasablæstri.

Kristbjörg:

Heyrði ég löngum svani syngja

sæta hljóma í morgunljóma,

sá á tjarnarfleti fáðum,

fjallagesti mjallahvíta.

 

Glóði á fríða fjaðraprýði,

fögnuðu vakti þýða kvakið,

smáar bláar bylgjur struku

brjósin frjáls og sveigða hálsa.

Jóhanna:

Sá ég þegar sól á fjöllum

seig um kvöld í roðaeldi,

skreytti björg og bláa ísa,

blés þá gola á freðin stráin.

 

Sá ég skrýtnar skuggamyndir

skjálfa í svellum, giljum, fellum,

glæra dropa á greinum trjánna

glitra eins og kristalsperlur.

 

Sá ég rökkrið liti og línur

leggja í þáma næturbláma

uns dúrværa dreymna jörðu

í dimmum faðmi nóttin huldi.

Kristbjörg:

Sá ég fák á flugatölti

fara spretti um grundu slétta,

dökka, mjúka faxið fjúka

frjáls og laust um hálsinn stinna.

 

Toppur lyftist upp frá enni,

augu snör af fjöri sindra.

Tjáir hestsins hlaupafráa

hreysti og gleði makki reistur.

Jóhanna:

Heyrði ég þröst á kvisti kvaka,

kveða um strangan vetur langan,

frosnum rauðum reyniberjum

reyndi að seðja langvinnt hungur.

 

Sá ég góu klaka-kjúkum

kæfa glugga í fanna skugga.

Núna strengi stormsins hörpu

strýkur hún daglangt fingrum hlýjum.

og svona halda þær áfram að kasta á milli sín stemmunum. Okkur öllum til ómældrar ánægju.