INNAN VALLAR OG UTAN
Eyrún Ingadóttir. Upphafshögg. Skáldasýslan 2024.
Fyrsta ljóðabók Eyrúnar Ingadóttur, Upphafshögg, er óvenju glæsileg að ytra byrði. Hún er prentuð á vandaðan þykkan pappír og á hverri einustu opnu er litmynd tekin úr lofti af teigum, flötum, sandgryfjum og glompum á golfvelli. Einar og sér eru myndirnar líka eins og falleg abstrakt-verk og er ljóðtextinn prentaður ofan á myndirnar. Heiðurinn af þessari glæsilegu bókarhönnun á Gabríel Benedikt Bachmann sem hefur hlotið verðlaun og viðurkenningar fyrir myndverk sín.
Undirtitill ljóðabókarinnar, Ljóð um listina að spila golf, gæti ef til vill fælt frá þá lesendur sem ekki hafa áhuga á golfíþróttinni. En þótt titill, undirtitill og myndræn hönnun bókarinnar vísi öll til þeirrar íþróttar er þar með ekki öll sagan sögð. Þegar ljóðin 36 eru lesin kemur nefnilega í ljós að Eyrún er að yrkja um annað og meira en golf. Golfið er hins vegar hugvitssamlega notað sem táknheimur sem vísar út fyrir sig og beinast liggur við að álykta að ljóðin fjalli um ástarsamband, upphaf þess og þróun – og endalok. Með þetta í huga verður upphafsljóð bókarinnar beinlínis erótískt:
Eyrún notar hugtök og heiti sem notuð eru í golfi á skemmtilegan hátt í mörgum ljóðanna. Sér í lagi er vísað til fugla og fyrir koma einnig ernir og albatross og líka aðrir fuglar eins og þegar „óheppin gæs“ verður „fugl dagsins“ sem veldur „ósætti / hjá eina pari / vallarins“. Í ljóðinu „Fugladans“ er:
og í ljóðinu „Lóa – in memorian“ segir af lóu sem kunni ekki að „fylgja / umferðarreglum háloftanna“.
En þegar líða tekur á leikinn fer að syrta í álinn. Í ljóðinu „Vonbrigði“ koma fyrir „skollar“ og „skrambar“ og:
Eins og flestir vita eru stórir golfvellir yfirleitt átján holu vellir en eitt ljóðanna hefur yfirskriftina „Ástin á nítjándu“:
Þarna kemur skýrt fram að golfvöllurinn er tákn fyrir leikvöll lífsins og golfið sjálft jafnframt glíma parsins sem leikur leikinn. Sá sem spilar utan vallar, finnur nýjan rástíma og annan félaga hefur svindlað í leiknum og nokkru síðar spyr ljóðmælandi:
En þótt skáldið velti líka fyrir sér, í ljóðinu „Eftirsjá“, hvort hún „hefði átt […] að sleppa því / að sleppa mér / á nítjándu holu“ þá bannar „málfarsráðunautur / golfsambandsins“ orðin „„hefði átt“ á golfvöllum / landsins“.
Svik í einkalífi hafa komið mörgum góðum golfurum í koll, eins og skáldið minnist í eftirfarandi ljóði:
Upphafshögg er mjög áhugaverð ljóðabók og sýnir nýja hlið á ritstörfum Eyrúnar Ingadóttur sem er þekkt fyrir annars konar verk, sagnfræðilegar skáldsögur og ævisögur. Undirrituð hafði gaman af því að lesa og pæla í þessari fyrstu ljóðabók Eyrúnar, þótt golfáhugann vanti algjörlega. Það kann að vera að þeir sem eru innvígðir í þá íþrótt njóti ljóðanna enn betur og sjá dýpri merkingu á því tvöfalda sviði sem þar er brugðið upp.
