„SAMA SAGAN“ Á LJÓÐAÞINGI TIL HEIÐURS GUÐRÚNU HANNESDÓTTUR
Fjöldi fólks steig á stokk og flutti ljóð eftir Guðrúnu Hannesdóttur á ljóðaþingi sem haldið var til heiðurs henni. Mörg létu fáein aðfararorð eða stutta hugvekju fylgja ljóðalestrinum. Næstu daga munu birtast hér á vefnum nokkur þeirra ljóða sem voru flutt á þinginu ásamt hugleiðingum lesenda.
Hér á eftir má lesa ljóðið sem ég valdi og fáein orð þar um:
(Úr Fléttum (2007), tekið úr Ljóðasafni (2025) bls. 45)
Í kjölfar ljóðalestursins sagði ég nokkurn veginn þetta:
Ég átti erfitt með að velja ljóð. Þau eru mörg góð. Úr varð þetta ljóð sem er mjög að mínu skapi enda er ég mikill femínisti. Ljóðið er afar laglega ort og hefur augljóslega verið nostrað við stuðlasetninguna. Það lætur lítið yfir sér, er látlaust og auðskilið og mér sýnist ádeilan vera ljós. Hún kveikti í mér. [Athugasemd til þeirra sem eru ævinlega með einhvern gorgeir: Hér skrifa ég um upplifun mína á ljóðinu en get auðvitað ekki vitað fyrir víst hvað skáldinu gekk til].
„Sama sagan“ er sama gamla sagan, gömul saga og ný. Konan í ljóðinu sinnir mikilvægu hlutverki en síðan er henni nánast hrint út úr sögunni. Karlarnir eiga sviðið. Mér varð hugsað til allra þeirra kvenna sem hafa hvorki fengið rödd né rými, á öllum mögulegum tímum. Í gömlum karlasögum, á borð við Íslendingasögurnar, eru konur sjaldnast nafngreindar en ef svo vel vill til eru þær gjarnan nafnið tómt, fyrir utan örfáa kvenskörunga. Samt má vera ljóst að þær gegndu mikilvægu hlutverki, t.d. fæddu þær allar þessar karlhetjur í heiminn, sáu um uppeldi þeirra o.s.frv. [mögulega er þarf að taka það fram að ég elska engu að síður Njálu, sem ég hef margoft lesið og enn oftar kennt, en þar koma við sögu margir karlar og svo auðvitað uppáhaldspersónan mín, hún Hallgerður langbrók}.
Vefsíðan okkar, Skáld.is, hefur nú vakið athygli á margri skáldkonunni sem hefur legið í láginni. Ég er mjög stolt af því verki sem við höfum unnið þar, og við allar enda borgum við úr eigin vasa til að halda vefsíðunni gangandi og vinnum allt efni í sjálfboðavinnu. [Þetta var viðleitni mín til að næla í fleiri styrktaraðila]
Í dag hefur vissulega margt skánað en þegar t.d. horft er til fréttamiðla virðist eitt vinsælasta nafn kvenna vera „eiginkona“, stundum „unnusta“ eða „kærasta“. Fyrir fáeinum árum varð að vísu kvenmannsnafnið „Karen“ æði vinsælt en þá sem hnjóðsyrði, uppnefni yfir háværar konur sem þóttu vera með leiðindi.
Allt þetta, og meira til, felst í þessum litla en magnaða ljóði. Takk fyrir Guðrún!
