SÖGUPERSÓNUR EIGA EKKI AÐ RÍFA KJAFT
Lilja Magnúsdóttir. (2025). Feluleikir: „Það er svo mikil einlægni á fjöllum.“ Brana bókaútgáfa. 352 bls.
Feluleikir: „Það er svo mikil einlægni á fjöllum.“ kom út í fyrra á vegum útgáfunnar Brönu sem Lilja Magnúsdóttir rekur. Þetta er fjórða verk höfundar en Feluleikir er þriðja skáldsagan og einnig hefur hún sent frá sér eitt smásagnasafn. Lilja hlaut glæpasagnaverðlaunin Gaddakylfuna fyrir smásöguna Svikarinn árið 2008 sem síðar varð að samnefndri skáldsögu árið 2019 og tilnefnd til Íslensku hljóðbókaverðlaunanna.
Aðalsögupersóna Feluleikja, Arna, minnir um sumt á Lilju sjálfa. Báðar eru sagnaglaðar og gera sér far um að finna frásagnargleðinni búning orða. Auk þess að vera rithöfundur er Lilja ritstjóri og eigandi vefjarins Eldsveitir.is sem fjallar um sögu, menningu og náttúru í Skaftárhreppi. Ýmislegt þaðan hefur ratað inn í skáldsöguna og öðlast nýtt líf í meðförum Örnu sem situr við skriftir. Þá er sögusvið Feluleikja meðal annars Öræfin og austfirsku heiðarnar en einnig vindur henni suður til Reykjavíkur.
Sagan gerist á fáeinum mánuðum, hún hefst 4. september árið 2006 og lýkur 3. mars 2007. Hver kafli er vandlega tímasettur, sem er mjög í anda glæpasagna, en ber einnig kaflaheiti sem er ekki ýkja algengt í dag í bókum ætluðum fullorðnum. Þetta kemur þó vel út og mörg kaflaheitin vekja forvitni, t.d. sá fyrsti sem ber yfirskriftina: „Sögupersónur eiga ekki að rífa kjaft“ (bls. 7). Kaflaheitin fela oft í sér vísbendingu um hvað koma skal, á borð við „Hún var í hættu hans vegna“ (bls. 209) en gefa þó aldrei of mikið upp um framvindu sögunnar.
Líkt og fyrr segir er aðalpersónan Arna og henni er fylgt mestmegnis eftir en höfundur er alvitur og færir okkur einnig sjónarhorn annarra persóna. Lesendur kynnast Örnu vel og ástarsambandi hennar við hinn huggulega Baldur. Ekki líður þó á löngu að hann er sakaður um alvarlega líkamsárás á unga samstarfskonu. Síðan fara spjótin að beinast að Örnu sem stríðir við mikla afbrýðisemi í garð þolandans.
Ómögulegt er að vita hverjum má treysta og ekki batnar það þegar ýmis gömul leyndarmál fara að skjóta upp kollinum. Fleiri persónur dragast inn í málið sem verður æ flóknara áður en fer að leystast úr því aftur.
Lilja segir í viðtali við Lifðu núna að fólk vilji ýmist flokka Feluleiki sem spennusögu, ljúflestrarbók eða kósýkrimma. Það er ekki heldur auðvelt að finna bókinni stað í Dewey kerfinu. Sagan sver sig ekki í anda hefðbundinnar spennusögu þó svo að hún sé vissulega spennandi og hafi að geyma glæpsamlegt athæfi. Í viðtalinu kemur fram að Lilju finnst ekki mikilvægt að setja á hana einhvern merkimiða. Það má til sanns vegar færa. Á einum stað auglýsir Brana útgáfa bókina með þessum orðum: „Spennusaga, fjölskyldusaga, ástarsaga, ljúflestrarbók. Saga af fólki í sveit og borg, góðu fólki og vondu, svona og hinsegin. Sagan gerist víða um land árið 2006.”
Hvað sem allri flokkun líður hæfir titill bókar henni vel því sagan hverfist um alls kyns feluleiki sem smám saman er undið ofan af. Í því felst spennan. Á þeirri leið fær lesandi að kynnast margbrotinni fjölskyldusögu Örnu og skyggnast inn í fortíð sem geymir óhugnanlega glæpi og fordóma. Það er einkum vel heppnað hvernig unnið er úr einum þræði sögunnar sem leiðir til ljúfra endurfunda sögupersóna.
Feluleikir er vel skrifuð saga og frásagnargleðin fangaði þennan lesanda alveg frá fyrstu blaðsíðu til lok bókar. Í fyrrnefndu viðtali segir Lilja að hún sé nú þegar komin með hugmynd að nýrri bók. Það eru góðar fréttir. Vonandi kemur hún út fyrr en seinna.
Neðri mynd: JGT
